Toenemend momentum voor een betere boekhouding en financiële rapportage van de overheden

View this page in: English, Français

PwC ondervraagt centrale overheden in 100 landen

Nu er steeds meer besef komt dat het boekhoudsysteem dat traditioneel wordt gebruikt door de overheidssector niet geschikt is voor de 21e eeuw nemen overheden over de hele wereld  steeds meer maatregelen om hun boekhouding te verbeteren en transparanter te maken.

Een enquête van PwC in meer dan 100 landen onthult dat hoewel slechts 26% van de overheden momenteel een zogenaamde dubbele boekhouding voert, 37% naar deze boekhoudvorm wil overstappen in de komende vijf jaar, waardoor in totaal 63% van de ondervraagde overheden dit systeem zal toepassen, goed voor een stijging van 142%.

De meeste overheden maken vandaag nog steeds gebruik van een boekhouding op kasbasis, wat in de openbare sector gedurende vele jaren de meest gebruikte methode is geweest. Deze boekhoudvorm, die gebaseerd is op cashbetalingen en -ontvangsten die worden geboekt op het moment dat ze zich voordoen, geeft onvoldoende inzicht in de activa en passiva van de openbare sector en geeft daarom een kortermijnbeeld van de openbare financiën.

Jan Sturesson, PwC Global leader, Government and Public Services, zegt:

“Het is belangrijk dat overheden – die de boekhouding in de private sector reguleren – een voorbeeld stellen en hoogstaande normen hanteren in hun boekhoud- en rapportagesysteem. Dit is vandaag niet het geval, maar we stellen een belangrijke interesse vast  om de huidige situatie te verbeteren.”

Bij dubbel boekhouden worden transacties en zakelijke gebeurtenissen geboekt en gerapporteerd wanneer ze zich voordoen, los van wanneer de kastransacties gebeuren. Dat resulteert in een volledig overzicht van de activa en passiva van een overheid, d.w.z. van zijn patrimonium, alsook van haar financiële prestaties en kasstromen. De IPSAS normen (International Public Sector Accounting Standards) worden vaak als referentie genomen.

Patrice Schumesch, PwC Global Public Finance and Accounting partner, vertelt:

“Er is een reële behoefte aan een betere en transparantere overheidsrapportage. De financiële rekeningen van de overheden moeten de volledige economische impact van politieke beslissingen weergeven… en dit kan slechts volledig worden bereikt door de principes van dubbele boekhouding toe te passen op basis van de hoogste kwaliteitsnormen. Daardoor tonen overheden aan dat ze werk willen maken van meer transparantie en verantwoording, en dat ze ook betere informatie voor besluitvorming willen verstrekken, waardoor de openbare middelen beter kunnen worden benut.”

Het onderzoek toont aan dat de belangrijkste overstap naar dubbele boekhouding in de ontwikkelende landen wordt verwacht. 50% van de ondervraagde landen die niet tot de OESO behoren, plant een overstap naar deze boekhoudvorm in de komende vijf jaar, waarbij Afrika op kop staat (11 landen die zullen overstappen), gevolgd door Azië (10 landen) en Latijns-Amerika (8 landen).

In Europa heeft de Europese Commissie onlangs een studie gepubliceerd, na uitgebreide publieke raadpleging, die aantoont dat het voor de lidstaten van groot belang is om geharmoniseerde boekhoudnormen volgens het principe van dubbele boekhouding toe te passen, om op die manier de kwaliteit van de statistische informatie die wordt gebruikt in het kader van de begrotingscontrole te verbeteren.

Op de vraag wie de belangrijkste begunstigden van de boekhoudhervormingen zijn, vernoemden de ondervraagde overheden voornamelijk de burgers (77%) en de politici (69%).

Patrice Schumesch licht toe:

“Financiële informatie moet beschikbaar  zijn voor de burgers, die als belastingbetalers en dienstgebruikers de overheden verantwoordelijk stellen voor het gebruik van openbare middelen en hun prestaties willen beoordelen. Politici hebben ook hun rol. Ze moeten de huidige toestand van de overheidsfinanciën begrijpen om de financiële mogelijkheden van de overheid in te schatten voordat ze zich engageren voor nieuwe maatregelen en beleidsbeslissingen”

“De overstap naar een dubbele boekhouding is echter geen doel op zich. De volledige voordelen zullen slechts zichtbaar worden als de overstap wordt beschouwd als een stimulans om het beheer van de overheidsfinanciën te verbeteren en als ze deel uitmaken van een globale financiële hervorming.”

De ondervraagde overheden gaven eveneens aan dat ze hun financiële beheer willen verbeteren, waarbij de volgende belangrijke elementen verbeterd moeten worden: het beheer van vaste activa, kostenboekhouding, prestatiebeheer, langetermijnplanning en -voorspelling.

Jan Sturesson besluit:

“Als we spreken over de boekhouding en het beheer van openbare financiën, komen steeds dezelfde vragen terug: creëren we voor onze kinderen een nalatenschap, of gebruiken we daarentegen hun nalatenschap op en zetten we hun toekomstige welvaart op het spel? Dit zijn fundamentele kwesties, en we moeten ze op lange termijn bekijken. Een effectiënte en performante financiële functie is van essentieel belang voor een goed beheer van de openbare financiën.”

Nota’s

  • Het rapport ‘Towards a new era in government accounting and reporting’ kan hier worden gedownload.
  • De gegevens van de enquête werden verzameld over een periode van 12 maanden die eindigde in maart 2013, via persoonlijke en telefonische interviews, via een online vragenlijst, of door middel van deskresearch. In totaal werden 100 landen opgenomen in de wereldwijde enquête van PwC.