Op overleven gerichte kortetermijntactiek zou leefbaarheid van banksector op lange termijn weleens kunnen ondermijnen

Of banken die momenteel in de financiële crisis vastgelopen zijn, zich in de toekomst zullen kunnen vlot trekken en weer op dreef zullen komen, hangt af van de vraag in hoeverre ze datgene wat voor een goede werking fundamenteel is, zullen kunnen bijsturen; dit zal in de toekomst bovendien de bankinstellingen van topklasse onderscheiden van de spelers van tweede klasse. Dat zijn bevindingen uit een nieuwe studie van PricewaterhouseCoopers (PwC): ‘The Future of Banking: Returning stability to banks and the banking system’.

De nieuwe PwC-studie geeft een blauwdruk voor verandering. Een van de aanbevelingen luidt dat een duidelijke strategie en visie voor de banksector essentieel zullen zijn. Tegelijkertijd wordt ervoor gewaarschuwd dat de banksector er ook voor moet zorgen dat alle grondbeginselen in acht worden genomen.

Josy Steenwinckel, Financial Services Leader, PricewaterhouseCoopers België, licht toe:

“Banken moeten snel handelen om breed opgevatte plannen op te stellen, eerst om hun business te stabiliseren, en vervolgens om vooruit te komen. Typische reacties uit de banksector op de huidige financiële crisis hebben begrijpelijkerwijs een kortetermijnkarakter en zijn veelal geïnspireerd door de noodzaak om te overleven. Maar zelfs voor de banken die deze economische achteruitgang betrekkelijk ongeschonden doorkomen, is er geen garantie dat ze het in de toekomst goed zullen doen.

Het risico bestaat dat een kortetermijnvisie de leefbaarheid van de business op de lange termijn kan ondermijnen. Banken zijn uitermate gecompliceerde structuren en de verleiding om voor een snelle oplossing te kiezen kan hen afbrengen van wat ze eigenlijk zouden moeten doen.

Om het succes voor de toekomst veilig te stellen, moet een voor bankieren uitgedachte strategie de volgende aspecten op het goede spoor krijgen: de grondbeginselen voor een goede werking; (deugdelijk) bestuur, risico en controle; financieel management; resultaten; juridische en materiële structuren; en mensen en beloning. Niets minder dan een benadering van wereldklasse zal volstaan; en de vraag in hoeverre al deze heikele punten kunnen worden aangepakt in de juiste volgorde en zodanig dat de reacties onderling afgestemd zijn, zal van kritiek belang zijn om te overleven.

Reële verandering realiseren in een hele organisatie vergt vaardigheid en handigheid. Door het ontwikkelen en ten uitvoer leggen van een strategie – terwijl bestaande bedrijfsrisico’s onder controle gehouden worden – kan men individuele componenten ontwikkelen. Het is dan zaak die op de juiste manier bijeen te brengen en duurzame verandering tot stand te brengen – daardoor zullen de winnaars zich van de rest onderscheiden.”

Hier volgen enkele van de belangrijkste beginselen waar banken bijzondere aandacht aan moeten besteden:

Uittekening van de gepaste strategie: geen enkele organisatie start met een blanco blad; daarom moet het management goed weten wat het vertrekpunt is en ervoor zorgen dat maatregelen worden genomen om iets te doen aan in het verleden begane strategische vergissingen, zoals het aanleggen van toxische portefeuilles of het betreden van marktsegmenten zonder concurrentievoordeel.

Robert van der Eijk, Financial Services Advisory Leader, PricewaterhouseCoopers België, verwoordt de visie op succes als volgt:

“De toekomst behoort toe aan organisaties die kunnen uitmaken in precies welke zin ze waarde kunnen toevoegen aan marktsegmenten waar er klanten zijn die bereid zijn om voor hun producten te betalen; vervolgens komt het erop aan op basis van die inzichten te durven handelen om in bepaalde activiteiten te investeren en andere terug te schroeven.

Om in de toekomst te slagen, zal het van fundamenteel belang zijn basismechanismen in te stellen om te communiceren, uit te voeren en vooruitgang te monitoren door toetsing aan strategische doelstellingen. Iets als ‘change management’ mag dan wel doodgewoon lijken in deze tijden van crisis; dit neemt niet weg dat de implementatie ervan een van die elementen is die het verschil zullen maken.”

Opstelling van het businessmodel om de strategie te realiseren: het model zal moeten voortvloeien uit de overkoepelende strategie en voor elk bedrijfsonderdeel duidelijk moeten zijn, om het eigen onderliggende risicoprofiel en de specifieke financieringsbehoeften te kunnen beheren. Leiders moeten resoluut handelen en de harde beslissingen nemen over wat zal worden behouden en uitgebreid, en wat moet worden teruggeschroefd of van de hand worden gedaan.

Josy Steenwinckel, Financial Services Leader, PricewaterhouseCoopers België, licht toe:

“De huidige crisis is de gelegenheid bij uitstek voor banken om hun businessmodel nog eens door te lichten. Want, zodra de vraag aantrekt, zal het accent liggen op het voorzien in wat de klant nodig heeft – niet op de loodgieterij.”

Verzekeren dat het beheer van kapitaal, risico, reguleringsaspecten en (deugdelijk) bestuur niet minder is dan van wereldklasse: kapitaal is een schaars goed, de systemen en processen die de besteding ervan regelen, moeten degelijk en doeltreffend zijn.

Josy Steenwinckel, Financial Services Leader, PricewaterhouseCoopers België, legt uit wat dit zal meebrengen:

“Hiervoor zal op alle echelons een fundamentele verandering nodig zijn. In elk bedrijfsonderdeel zal men goed moeten weten in hoeverre men organisatiegebonden en commerciële risico’s gaat nemen; het management moet dan nauw opgevolgd worden en men moet vooraf uitmaken wie waarvoor verantwoording zal dienen af te leggen.

“Het moet in de normale bedrijfsuitoefening worden ingebakken dat men vooruitkijkt en verschillende scenario’s evalueert. De volgende crisis zal er niet uitzien als de laatste; dus zal men een goed inzicht moeten hebben in alle veronderstellingen, ze moeten toetsen en ze constant kritisch moeten bekijken.”

Zorgen dat men met de gepaste mensen kan werken en hun een passende vergoeding geeft, en dit alles op een transparante manier:

Peter De Bley, Human Resources Services Partner, PricewaterhouseCoopers België, besluit als volgt:

“Het succes van een bedrijf zal dan vallen of staan met de mate waarin leiders op alle echelons in staat zijn om de organisatie door de implementatie en realisatie van het nieuwe model te gidsen op basis van een werking die in functie van de risico’s wordt bijgestuurd. Hiervoor zullen meetsystemen, het bestuur en de vergoeding qua ontwerp aanzienlijk moeten worden aangepast. Zonder onmiskenbare leiderschapskwaliteiten zullen de onvermijdelijke hindernissen op de weg naar verandering niet kunnen worden overwonnen.”